Για χρόνια τα Τρίκαλα παρουσιάστηκαν ως πρότυπο της «έξυπνης πόλης». Ψηφιακές εφαρμογές, πιλοτικά προγράμματα, καινοτομία, ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις, παρουσιάσεις, βραβεία και συνέδρια. Εκατομμύρια ευρώ πέρασαν από έργα που είχαν ως κοινό παρονομαστή τη λέξη «smart».
Και χθες το Δημοτικό Συμβούλιο καλείται να εγκρίνει ιδιώτη για την αποκομιδή των απορριμμάτων στις Δημοτικές Ενότητες εκτός της πόλης των Τρικάλων, επειδή –όπως εξηγήθηκε– ο Δήμος δεν διαθέτει επαρκές προσωπικό και μηχανολογικό εξοπλισμό για να ανταποκριθεί.
Εδώ τελειώνουν τα συνθήματα και αρχίζουν τα δύσκολα ερωτήματα.
Δεν έχει ιδιαίτερη σημασία αν η Δημοτική Αρχή επιλέγει να ονομάζει την απόφαση «συμπληρωματική επιχειρησιακή λύση» και όχι ιδιωτικοποίηση. Η ορολογία δεν αλλάζει το γεγονός. Ένα κομμάτι μιας βασικής δημοτικής υπηρεσίας περνά σε ιδιώτη επειδή ο ίδιος ο Δήμος δηλώνει ότι δεν μπορεί να το εκτελέσει με τις δικές του δυνάμεις.
Αυτό είναι το πολιτικό γεγονός.
Το σωστό ερώτημα δεν είναι «τι κάνουμε τώρα;»
Ο αντιδήμαρχος Καθαριότητας Χρήστος Ζαραμπούκας υπερασπίστηκε την επιλογή εξηγώντας τις πραγματικές δυσκολίες της υπηρεσίας και τη μάχη που δίνουν οι εργαζόμενοι.
Κανείς δεν έχει λόγο να αμφισβητήσει ότι οι εργαζόμενοι στην καθαριότητα δουλεύουν κάτω από δύσκολες συνθήκες. Ούτε ότι τα χωριά πρέπει να καθαρίζονται.
Αλλά αυτά απαντούν στο «τι κάνουμε σήμερα;».
Δεν απαντούν στο «πώς φτάσαμε ως εδώ;».
Και εκεί ήταν η ουσία της παρέμβασης του Γιάννη Τριγώνη.
Τι έκανε η Δημοτική Αρχή τα τελευταία χρόνια για να μη χρειαστεί σήμερα ο ιδιώτης;
Πόσο ενισχύθηκε η υπηρεσία καθαριότητας;
Πόσο ανανεώθηκε ο στόλος;
Πόσες πραγματικές ανάγκες προσωπικού καλύφθηκαν;
Ποιος ήταν ο σχεδιασμός ώστε ένας Δήμος που θέλει να εμφανίζεται ως πρότυπο διοίκησης να μπορεί να εκτελεί μία από τις απολύτως βασικές αρμοδιότητές του;
Και το ερώτημα αποκτά μεγαλύτερο βάρος επειδή δεν μιλάμε για μια διοίκηση που ανέλαβε χθες. Υπάρχει πολιτική και διοικητική συνέχεια ετών από την περίοδο Παπαστεργίου έως σήμερα.
Άρα το πρόβλημα δεν μπορεί να παρουσιάζεται σαν κάτι που εμφανίστηκε ξαφνικά.
Η τεχνολογία δεν μαζεύει τα σκουπίδια
Κάπου εδώ πρέπει να γίνει και ένας απολογισμός της περίφημης «έξυπνης πόλης».
Όχι με μηδενισμό. Υπήρξαν εφαρμογές και έργα που είχαν χρησιμότητα. Υπήρξαν πρωτοβουλίες που έδωσαν στα Τρίκαλα αναγνωρισιμότητα.
Όμως μια πόλη δεν γίνεται πραγματικά έξυπνη επειδή φιλοξενεί πιλοτικά προγράμματα.
Γίνεται όταν χρησιμοποιεί την τεχνολογία και τους πόρους της για να λύνει βασικά προβλήματα της καθημερινότητας.
Ο πολίτης δεν ζει μέσα σε παρουσιάσεις PowerPoint.
Ζει στον δρόμο.
Θέλει τα σκουπίδια να μαζεύονται, τους δρόμους να συντηρούνται, τις γειτονιές να λειτουργούν, τις υπηρεσίες να έχουν προσωπικό και τον Δήμο να μπορεί να εκτελεί όσα αποτελούν τον πυρήνα της αποστολής του.
Και όταν ύστερα από τόσα χρόνια «έξυπνης πόλης» η απάντηση σε μια θεμελιώδη υπηρεσία είναι «δεν επαρκούμε, χρειαζόμαστε ιδιώτη», τότε δικαιούμαστε να ρωτήσουμε πόσο βαθιά τελικά έφτασε αυτή η περίφημη εξυπνάδα.
Τα πιλοτικά τελειώνουν – η πόλη μένει
Τα πιλοτικά προγράμματα έχουν ένα χαρακτηριστικό: κάποτε ολοκληρώνονται.
Οι φωτογραφίες μένουν, τα δελτία Τύπου μένουν, οι παρουσιάσεις μένουν.
Η καθημερινότητα όμως συνεχίζεται.
Και ίσως τελικά το σημαντικότερο μάθημα για τα Τρίκαλα να είναι ότι η σύγχρονη πόλη δεν μετριέται από τον αριθμό των εφαρμογών της αλλά από την ικανότητά της να παρέχει σταθερά τις βασικές υπηρεσίες της.
Δεν είναι λοιπόν το κρίσιμο αν η είσοδος ιδιώτη στην αποκομιδή θα βαφτιστεί «ιδιωτικοποίηση», «ανάθεση», «συμπληρωματική λύση» ή «επιχειρησιακή ανάγκη».
Το κρίσιμο είναι άλλο:
Μετά από τόσα χρόνια ίδιας διοικητικής συνέχειας, γιατί ο Δήμος Τρικκαίων έφτασε στο σημείο να δηλώνει ότι μόνος του δεν μπορεί;
Αυτό το ερώτημα δεν απαντιέται με άλλη μία παρουσίαση για την «έξυπνη πόλη».
Απαντιέται με απολογισμό. Και με στοιχεία.
