Η μεγάλη εικόνα πίσω από τις εξαγγελίες του Κυριάκου Μητσοτάκη στη ΔΕΘ δεν αφορά τόσο το υπόλοιπο του 2026 όσο το 2027 και τα χρόνια που ακολουθούν.
Ο ίδιος ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε όσα παρουσίασε «οδικό χάρτη του 2027», το κόστος του οποίου υπολόγισε σε 2,2 δισ. ευρώ για την επόμενη χρονιά και σε 3,5 δισ. ευρώ έως το 2030.
Δεν πρόκειται επομένως για ένα πακέτο που περνά άμεσα και ολόκληρο στην τσέπη των πολιτών. Πρόκειται για ένα πολυετές ημερολόγιο παροχών και στόχων που ξεκινά λίγους μήνες πριν από τις εθνικές εκλογές και εκτείνεται έως το 2031.
Αυτό άλλωστε παραδέχθηκε και ο ίδιος, λέγοντας ότι μιλά «λίγους μήνες πριν τις επόμενες εθνικές εκλογές» και ότι η ομιλία του αποτελεί τον πρόλογο του προγράμματος για την περίοδο 2027–2031.
Λίγα πραγματικά νέα μέτρα μέσα στο 2026
Οι πρώτες πληρωμές τοποθετούνται πράγματι πριν από το τέλος του έτους. Αρκετές όμως αφορούν μέτρα που είχαν ήδη ανακοινωθεί, υφιστάμενες ενισχύσεις ή επαναλαμβανόμενες καταβολές.
Στις 25 Σεπτεμβρίου προβλέπεται διπλή επιστροφή ενοικίου σε εκπαιδευτικούς, γιατρούς και νοσηλευτές που υπηρετούν στην περιφέρεια. Ο πρωθυπουργός αναγνώρισε στην ομιλία του στη ΔΕΘ ότι πρόκειται για πρωτοβουλία που είχε ήδη ανακοινωθεί.
Από την 1η Νοεμβρίου θα αρχίσει η επιστροφή του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο αγροτικό πετρέλαιο απευθείας στην αντλία, ένα μέτρο που επίσης είχε δρομολογηθεί.
Στις 30 Νοεμβρίου θα καταβληθεί η επιστροφή ενοικίου και η ετήσια ενίσχυση στους συνταξιούχους άνω των 65 ετών, στα άτομα με αναπηρία και στους ανασφάλιστους υπερήλικες.
Στην τελευταία περίπτωση υπάρχει πραγματική αλλαγή. Η ενίσχυση αυξάνεται από τα 300 στα 400 ευρώ και διευρύνεται ο αριθμός των δικαιούχων. Δεν πρόκειται όμως για νέα σύνταξη ή μόνιμη μηνιαία αύξηση, αλλά για μία ετήσια πληρωμή.
Στα τέλη Δεκεμβρίου θα καταβληθούν οι αυξημένες συντάξεις του Ιανουαρίου 2027, με βάση την πορεία του πληθωρισμού και του ΑΕΠ.
Το βασικό πακέτο ξεκινά το 2027
Από την 1η Ιανουαρίου 2027 τοποθετείται ο μηδενισμός του φόρου για τρίτεκνους με εισόδημα έως 20.000 ευρώ, η τιμαριθμοποίηση των αναπηρικών επιδομάτων και η μείωση κατά 50% των χρεώσεων Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας στους λογαριασμούς ρεύματος.
Τον ίδιο μήνα αναμένεται να ξεκινήσουν ο «Κουμπαράς για τη Νέα Γενιά» και το πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙΙ».
Από τα μέσα Μαρτίου έως τα μέσα Ιουλίου του 2027 θα φανούν στις φορολογικές δηλώσεις οι ελαφρύνσεις για ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες. Τον Μάρτιο προβλέπεται επίσης η κατάργηση του ΕΝΦΙΑ για κύριες κατοικίες σε χιλιάδες μικρούς οικισμούς.
Την 1η Απριλίου 2027 θα αυξηθεί εκ νέου ο κατώτατος μισθός, θα ακολουθήσουν οι αποδοχές στο Δημόσιο και θα μειωθούν κατά μισή ποσοστιαία μονάδα οι ασφαλιστικές εισφορές των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα.
Το επίδομα Χριστουγέννων των 500 ευρώ στους δημοσίους υπαλλήλους θα καταβληθεί για πρώτη φορά τον Δεκέμβριο του 2027. Δηλαδή αρκετούς μήνες μετά τον απώτατο συνταγματικό χρόνο διεξαγωγής των εθνικών εκλογών.
Από το 2028 έως το 2031
Ο στόχος για κατώτατο μισθό 1.000 ευρώ μεταφέρεται στον Ιανουάριο του 2028.
Από το φορολογικό έτος 2028 προβλέπεται σταδιακή μείωση της προκαταβολής φόρου για τις επιχειρήσεις, ενώ η πλήρης κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος στην Αττική τοποθετείται στο 2029.
Για το ηλεκτρικό ρεύμα δεν ανακοινώθηκε άμεση οριζόντια μείωση 30%. Παρουσιάστηκε ως στόχος που θα πρέπει να επιτευχθεί μέσα στην επόμενη τριετία.
Ακόμη μακρύτερα τοποθετούνται οι δεσμεύσεις για μέσο μισθό άνω των 1.800 ευρώ, ανεργία κάτω από 6%, δημόσιο χρέος κάτω από 110% του ΑΕΠ και αναβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας.
Αυτά δεν είναι μέτρα που ενεργοποιούνται με μία νομοθετική διάταξη. Είναι οικονομικοί στόχοι που εξαρτώνται από την ανάπτυξη, τις διεθνείς συνθήκες και την πολιτική που θα εφαρμοστεί τα επόμενα χρόνια.
Η ομιλία στη ΔΕΘ είχε συνεπώς δύο διαφορετικά επίπεδα. Από τη μία ορισμένες πληρωμές και περιορισμένες αλλαγές έως το τέλος του 2026. Από την άλλη ένα πολύ μεγαλύτερο πακέτο δεσμεύσεων που μεταφέρεται στην εκλογική χρονιά και, σε αρκετές περιπτώσεις, μετά τις κάλπες.
Οι εξαγγελίες έγιναν τώρα. Η εφαρμογή των περισσότερων ουσιαστικών αλλαγών θα κριθεί το 2027 και αργότερα.
