Τρία χρόνια μετά την καταστροφή που προκάλεσε ο Daniel στη Θεσσαλία, η αντιπλημμυρική θωράκιση της περιοχής εξακολουθεί να σκοντάφτει σε μελέτες, υπηρεσιακές εκκρεμότητες και διοικητικές διαφωνίες. Και όλα αυτά ενώ είχε εξασφαλιστεί από το 2023 τραπεζική χρηματοδότηση 50 εκατομμυρίων ευρώ για την αποκατάσταση υποδομών.
Η ολλανδική HVA International, που κλήθηκε να συμβάλει στον σχεδιασμό των αναγκαίων παρεμβάσεων, έχει πλέον αποχωρήσει από την Ελλάδα. Έκλεισε τα γραφεία της, απέσυρε περίπου 30 μηχανικούς και διεκδικεί με εξώδικο 2,5 εκατομμύρια ευρώ από το Ελληνικό Δημόσιο.
Η εξέλιξη φέρνει ξανά στην επιφάνεια ένα ζήτημα που ξεπερνά τη διαφωνία με μια ξένη εταιρεία. Γιατί, τρία χρόνια μετά τις πλημμύρες, δεν έχουν ολοκληρωθεί ακόμη κρίσιμες διαδικασίες για έργα που προορίζονται να προστατεύσουν ανθρώπινες ζωές, περιουσίες και καλλιεργήσιμες εκτάσεις;
Χρηματοδότηση από το 2023, εκκρεμότητες το 2026
Τον Σεπτέμβριο του 2023, οι τέσσερις συστημικές τράπεζες ανακοίνωσαν δωρεά 50 εκατομμυρίων ευρώ για την αποκατάσταση των καταστροφών στη Θεσσαλία.
Έναν μήνα αργότερα, η Ελληνική Ένωση Τραπεζών ανακοίνωσε ότι η πρώτη δράση που θα χρηματοδοτούνταν ήταν η μελέτη για την αναβάθμιση του αρδευτικού και αντιπλημμυρικού δικτύου του Θεσσαλικού Κάμπου.
Ωστόσο, η αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων δεν προχώρησε με τον αναμενόμενο ρυθμό.
Στο πρόσφατο τηλεοπτικό ρεπορτάζ του Τάσου Τέλλογλου αναφέρθηκε απορρόφηση μόλις ενός εκατομμυρίου ευρώ από τη χρηματοδότηση. Το συνολικό πακέτο των 50 εκατομμυρίων, πάντως, δεν αφορούσε αποκλειστικά τις μελέτες των Ολλανδών. Μέρος του είχε δεσμευτεί και για άλλες παρεμβάσεις αποκατάστασης, μεταξύ των οποίων 14,5 εκατομμύρια ευρώ για το σιδηροδρομικό δίκτυο.
Το ουσιαστικό ερώτημα παραμένει γιατί η ύπαρξη διαθέσιμης χρηματοδότησης δεν συνοδεύτηκε από την έγκαιρη ολοκλήρωση του αντιπλημμυρικού σχεδιασμού.
Τι συνέβη με τους Ολλανδούς
Η συνεργασία της HVA International με το Ελληνικό Δημόσιο οδηγήθηκε σε αδιέξοδο εξαιτίας διαφωνιών για τις συμβατικές υποχρεώσεις, τα απαραίτητα τεχνικά στοιχεία και την παράδοση πρόσθετων μελετών.
Η ελληνική πλευρά υποστηρίζει ότι η εταιρεία δεν παρέδωσε το σύνολο των προβλεπόμενων μελετών ώστε να προχωρήσει η πληρωμή της. Η ολλανδική πλευρά αντιτείνει ότι δεν έλαβε από τις αρμόδιες ελληνικές υπηρεσίες τα στοιχεία που χρειαζόταν για να ολοκληρώσει τη δουλειά της.
Το αποτέλεσμα είναι συγκεκριμένο. Η συνεργασία έχει διακοπεί, οι μελέτες παραμένουν σε εκκρεμότητα και προστέθηκε μια οικονομική αντιδικία 2,5 εκατομμυρίων ευρώ.
Στις εκκρεμότητες και έργα που αφορούν τα Τρίκαλα
Η υπόθεση αφορά άμεσα και τη δυτική Θεσσαλία.
Στον ευρύτερο σχεδιασμό περιλαμβάνονται τα φράγματα Πύλης και Μουζακίου, το κανάλι μεταφοράς της Γυρτώνης, η επέκταση της δεξαμενής της Κάρλας και 198 μικρότερα έργα ορεινής προστασίας.
Πρόκειται για παρεμβάσεις με ιδιαίτερη σημασία για τη διαχείριση των υδάτων και την αντιπλημμυρική προστασία της περιοχής.
Η εμπλοκή με τους Ολλανδούς δεν σημαίνει ότι ακυρώθηκαν όλα τα έργα της Θεσσαλίας. Σημαίνει όμως ότι παραμένει ανοιχτό το ζήτημα της ολοκλήρωσης των συγκεκριμένων μελετών και της προώθησης των αντίστοιχων παρεμβάσεων.
Κουρέτας – Η ευθύνη βρίσκεται στο υπουργείο
Στις καθυστερήσεις αναφέρθηκε και ο περιφερειάρχης Θεσσαλίας Δημήτρης Κουρέτας, ο οποίος απέδωσε την ευθύνη για τη μη δημοπράτηση έργων στο αρμόδιο υπουργείο.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι η Ελλάδα διαθέτει το απαραίτητο επιστημονικό δυναμικό για να εκπονήσει τις μελέτες, ενώ σημείωσε ότι η αποχώρηση των Ολλανδών είχε ουσιαστικά πραγματοποιηθεί εδώ και καιρό.
Η τοποθέτηση αυτή αναδεικνύει και την ανάγκη να αποσαφηνιστεί ποιος φορέας θα αναλάβει πλέον την ολοκλήρωση των εκκρεμών μελετών και με ποιο χρονοδιάγραμμα.
Τρία χρόνια μετά, ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη;
Η Θεσσαλία δεν χρειάζεται άλλες παρουσιάσεις σχεδίων χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα υλοποίησης.
Από τον Σεπτέμβριο του 2023 μέχρι σήμερα, οι κάτοικοι της περιοχής έχουν ακούσει εξαγγελίες, έχουν δει χρηματοδοτήσεις να ανακοινώνονται και μεγάλες παρεμβάσεις να παρουσιάζονται ως προτεραιότητα.
Τον Νοέμβριο του 2026, όμως, εξακολουθούν να υπάρχουν κρίσιμες εκκρεμότητες ακόμη και στο στάδιο των μελετών.
Ποιος είχε την ευθύνη να παραδώσει τα τεχνικά στοιχεία; Γιατί δεν επιλύθηκαν εγκαίρως οι διαφωνίες; Ποιος θα συνεχίσει το έργο των Ολλανδών και πότε θα δημοπρατηθούν οι παρεμβάσεις που εκκρεμούν;
Αυτά είναι τα ερωτήματα στα οποία οφείλουν να απαντήσουν οι αρμόδιοι.
Γιατί η αντιπλημμυρική προστασία δεν κρίνεται στις εξαγγελίες και στις παρουσιάσεις των μελετών, αλλά στα έργα που ολοκληρώνονται πριν από την επόμενη μεγάλη πλημμύρα.
