Με αφορμή την παρουσίαση της παράστασης «Βρωμιά» του Ρόμπερτ Σνάιντερ, στις 27, 28 και 29 Νοεμβρίου, στο Κτήριο Παπαστεριάδη στα Τρίκαλα, ο Κωνσταντίνος Φάμης μιλά για τη θεατρική πρόκληση ενός απαιτητικού ρόλου, τη δύναμη της υποκριτικής και τα στερεότυπα που εξακολουθούν να διαμορφώνουν τη στάση μας απέναντι στον «διαφορετικό» άνθρωπο.
Σε σκηνοθεσία της Κατερίνας Πολυχρονοπούλου, η «Βρωμιά» αφηγείται την ιστορία του Σαντ, ενός Ιρακινού μετανάστη στη Γερμανία, ο οποίος έρχεται αντιμέτωπος με την καχυποψία και τον κοινωνικό αποκλεισμό, παλεύοντας να υπερασπιστεί την αξιοπρέπεια και την ταυτότητά του.
1. Ένας ηθοποιός καλείται να κατοικήσει για λίγο τη ζωή ενός άλλου ανθρώπου. Ποια ήταν η μεγαλύτερη πρόκληση στην προσέγγιση του Σαντ;
Η μεγαλύτερη δυσκολία ήταν να ανακαλύψω όλες τις πλευρές αυτού του ανθρώπου, χωρίς να τον περιορίσω στην ιδιότητα του μετανάστη ή του θύματος των περιστάσεων. Ο Σαντ έχει αντιφάσεις, επιθυμίες, φόβους και μια βαθιά ανάγκη να βρει τον δρόμο του. Ως ηθοποιός, χρειαζόταν να πλησιάσω τον κόσμο του με ειλικρίνεια ώστε ο θεατής να ανακαλύψει σταδιακά τον άνθρωπο πίσω από την ιστορία.
2. Πρόκειται για ένα έργο που στηρίζεται εξολοκλήρου στην παρουσία ενός ηθοποιού επί σκηνής. Πώς επηρεάζει αυτό τον τρόπο που δουλεύετε;
Είναι αρκετά μοναχική η πορεία ενός ηθοποιού όταν καταπιάνεται με έναν μονόλογο. Την ίδια στιγμή που έχει να αναμετρηθεί με κάτι πολύ γοητευτικό κι ας έχει μοναξιά ή όλη διαδικασία. Σε κάθε περίπτωση, πρόκειται για μια απαιτητική διαδικασία. Χρειάζεται συνεχής εγρήγορση, εσωτερικός ρυθμός και διαρκείς συναισθηματικές εναλλαγές. Ο θεατής βρίσκεται πολύ κοντά στον χαρακτήρα και παρακολουθεί ακόμη και τις πιο μικρές μεταβολές του. Αυτή η συνθήκη έχει μεγάλη δυσκολία, αλλά και μια ιδιαίτερη ελευθερία.
3. Η «Βρωμιά» φέρνει στο προσκήνιο τον ρατσισμό και τον κοινωνικό αποκλεισμό, θέτοντας παράλληλα ερωτήματα για τη στάση όλων μας απέναντι στο διαφορετικό. Πόσο σημαντικό είναι για εσάς το θέατρο να μας βάζει στη διαδικασία να αναθεωρούμε τις απόψεις μας;
Το θέατρο δεν χρειάζεται πάντοτε να προσφέρει απαντήσεις ή να μας κάνει να αισθανόμαστε άνετα. Μερικές φορές έχει μεγαλύτερη αξία να μας φέρνει μπροστά σε ερωτήματα που αποφεύγουμε. Όταν μια ιστορία μάς αναγκάζει να εξετάσουμε τις αντιδράσεις και τις επιλογές μας, τότε η θεατρική εμπειρία ξεπερνά τα όρια της ψυχαγωγίας και αποκτά βαθύτερο νόημα.
4. Η «Βρωμιά» έχει συζητηθεί θετικά για την ερμηνεία και τη θεματική της. Πώς εισπράττετε αυτή την αναγνώριση;
Κάθε θετική ανταπόκριση είναι ενθαρρυντική, ιδιαίτερα όταν αφορά μια δουλειά στην οποία έχεις επενδύσει χρόνο, πολύ κόπο, σκέψη και συναισθήματα. Ωστόσο, η μεγαλύτερη ικανοποίηση έρχεται όταν καταλαβαίνεις ότι αυτό που συμβαίνει στη σκηνή δεν περνά απαρατήρητο, αλλά δημιουργεί μια προσωπική εμπειρία για τον καθένα που βρίσκεται στην αίθουσα.
5. Αν μπορούσατε να θέσετε ένα ερώτημα στο κοινό μέσα από αυτή την παράσταση, ποιο θα ήταν;
Θα ήθελα ο καθένας να σκεφτεί πόσο επηρεάζουν οι κοινωνικές αντιλήψεις τον τρόπο με τον οποίο συμπεριφέρεται στους άλλους. Πόσες φορές έχουμε σχηματίσει άποψη για κάποιον χωρίς να γνωρίζουμε τίποτε για τη ζωή του; Και πόσο συχνά συμμετέχουμε, ακόμη και χωρίς να το καταλαβαίνουμε, σε συμπεριφορές που πληγώνουν ή απομονώνουν ανθρώπους;
6. Επιστρέφετε στα Τρίκαλα έπειτα από την παρουσία σας στους «Βρυκόλακες» του Ίψεν, το 2011 στον Μύλο Ματσόπουλου. Τι σας έχει μείνει από εκείνη την επίσκεψη;
Θυμάμαι με ιδιαίτερη χαρά την υποδοχή που είχε επιφυλάξει το κοινό στους «Βρυκόλακες». Αυτές οι εμπειρίες μένουν στον ηθοποιό, γιατί δημιουργούν μια σύνδεση με την πόλη και τους ανθρώπους της. Η επιστροφή με ένα εντελώς διαφορετικό έργο είναι μια ευκαιρία να συναντηθούμε ξανά μέσα από μια νέα ιστορία. Ελπίζω οι θεατές των Τρικάλων να έρθουν κοντά στον κόσμο της «Βρωμιάς» και να ζήσουμε μαζί μια δυνατή θεατρική βραδιά
7. Έχετε συμμετάσχει σε σειρές με διαφορετική θεματολογία, όπως «Της αγάπης μαχαιριά», «IG160», «Για την καρδιά ενός αγγέλου» και «Πολυκατοικία». Τι σας προσφέρει η δυνατότητα να υποδύεστε τόσο διαφορετικούς χαρακτήρες;
Μου αρέσει πολύ να καταπιάνομαι με διαφορετικούς χαρακτήρες και να δοκιμάζομαι σε ρόλους που απαιτούν εντελώς διαφορετικά πράγματα. Θυμάμαι χαρακτηριστικά την περίοδο που έκανα γυρίσματα για «Της αγάπης μαχαιριά» και, παράλληλα, «Για την καρδιά ενός αγγέλου». Ήταν πραγματικά οξύμωρο. Στη μία σειρά μπορούσα να περάσω δέκα ώρες καθισμένος σε αναπηρικό αμαξίδιο και τις υπόλοιπες δέκα να σκαρφαλώνω σε στέγες, μάντρες και να τρέχω. Χρειαζόταν, λοιπόν, λίγη προσοχή, γιατί μετά από τόσες ώρες στο ένα γύρισμα, όταν περνούσα στο άλλο, υπήρχε πάντα ο κίνδυνος να ξεχαστώ και να μπερδευτώ για το ποιον ρόλο παίζω.
8. Ποια είναι τα επαγγελματικά σας σχέδια για τη φετινή χρονιά;
Βασικός μου στόχος είναι να συνεχίσω τις παραστάσεις της «Βρωμιάς» και να ταξιδέψουμε με την παράσταση σε όσο το δυνατόν περισσότερα μέρη. Παράλληλα, συνεχίζω το θεατρικό εργαστήρι που κάνω στην Αθήνα για ενήλικες ερασιτέχνες. Είναι μια ενασχόληση που μου δίνει μεγάλη χαρά και δημιουργικότητα, καθώς μέσα από τη θεατρική διαδικασία μοιραζόμαστε ιδέες, ανακαλύπτουμε νέες δυνατότητες έκφρασης και απολαμβάνουμε μαζί τη μαγεία του θεάτρου.

