Κόκκαλης: Απαιτείται masterplan για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας στο Θεσσαλικό κάμπο

Στην ανάγκη άμεσης λήψης δέσμης μέτρων, αλλά και κατάρτισης ενός masterplan, ώστε να αντιμετωπιστεί το μείζον θέμα του ελλειμματικού υδατικού ισοζυγίου στον Θεσσαλικό κάμπο, στάθηκε ο αναπληρωτής τομεάρχης Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής Λάρισας κ. Βασίλης Κόκκαλης, μιλώντας σε επιστημονική θεματική ημερίδα του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας με θέμα «Ευάλωτη Γεωργία της Θεσσαλίας».

Αναλυτικότερα σημεία της ομιλίας του κ. Κόκκαλη: «Η Θεσσαλική πεδιάδα βιώνει την κλιματική αλλαγή το τελευταίο διάστημα με δραματικό τρόπο και ως εκ τούτου η γεωργία έχει καταστεί ευάλωτη και θα πρέπει να είναι στο επίκεντρο των δράσεών της πολιτείας και των αγροτικών φορέων. Η σωστή λίπανση και άρδευση θεωρούνται εκ των ων ουκ άνευ σε μία περίοδο που ο αγρότης πρέπει να κοστολογεί τα πάντα. Πριν αναφερθούμε όμως σε αυτά θα πρέπει να λάβουμε υπόψη ότι λόγω της κλιματικής μεταβλητότητας, η βαμβακοκαλλιέργεια στη Θεσσαλία, περιορίστηκε δραματικά.

Από τα 800.000 στρέμματα που είχε προ 15ετίας ο Νομός Λάρισας περιορίστηκε στα 240.000. Αιτία το ακριβό κόστος του αρδευτικού νερού και το γεγονός ότι κατά 80% αρδεύει από υπόγεια και όχι επιφανειακά νερά. Κόστος νερού για το βαμβάκι στην Ανατολική Θεσσαλία; Από 60 ως 100 ευρώ το στρέμμα. Ακόμη και αν πιάσει αποδόσεις 400 κιλών ένας παραγωγός με 40 λεπτά το κιλό που είχε φέτος το βαμβάκι έφτασε σε τζίρο τα 160 ευρώ. Αν δαπανά 80 με 100 ευρώ το στρέμμα για άρδευση, άλλα 30 ή 40 ευρώ για λίπανση και άλλα 40 με 50 για όργωμα, φυτοπροστασία, συγκομιδή κ. α δαπάνες ξεπέρασε τα 200 ευρώ κόστος, άρα είναι με 40 ευρώ ζημία ανά στρέμμα, χωρίς να έχουν υπολογιστεί οι αποσβέσεις παγίων και εξοπλισμού.

Σήμερα στη Θεσσαλία υπάρχουν 36.000 γεωτρήσεις και αρδεύονται από επιφανειακά νερά το 20 ως 30% των καλλιεργειών και από υπόγεια με τεράστιο κόστος το 70 με 80%. Αποτέλεσμα αυτού βέβαια είναι ο υπόγειος υδροφόρος ορίζοντας στη Θεσσαλία να έχει ένα έλλειμμα 3 δις κ. μ. νερού και πλέον η υφαλμύρωση των εδαφών ειδικά στο ανατολικό τμήμα της Θεσσαλίας να είναι ορατή χρόνο με το χρόνο…

Τα επιφανειακά νερά λιγοστεύουν αφού έργα ταμίευσης των χειμέριων νερών στα ανάντη ποταμών έγιναν ελάχιστα τις τελευταίες δεκαετίες στον τόπο μας. Η στάθμη του Πηνειού έχει υποχωρήσει δραματικά στα τέλη Φλεβάρη, καθώς βιώσαμε ένα άνυδρο χειμώνα, η στάθμη της Λίμνης Πλαστήρα, που τροφοδοτεί τον Πηνειό, είναι επίσης ταπεινωμένη και το καλοκαίρι θα είναι εφιαλτικό για τους καλλιεργητές.

Η αποξήρανση της Κάρλας συνέβαλε στο να μειωθούν δραματικά οι βροχές στην Ανατολική Θεσσαλία. Η έλλειψη επιφανειακών νερών στη Θεσσαλική πεδιάδα είναι πλέον πασιφανής. Μόλις δύο έργα μεγάλης κλίμακας έγιναν τα τελευταία 60 χρόνια, η Λίμνη Πλαστήρα και ο ταμιευτήρας του Σμοκόβου. Απαιτείται συνεπώς μεγιστοποίηση του οφέλους από αυτά γιατί ο σχεδιασμός νέων θα απαιτήσει χρόνια.

Είναι πιθανό, ότι θα υπάρξει περιβαλλοντικό τέλος για τη χρήση του νερού, γεγονός που αναμένεται να εκτοξεύσει ακόμη περισσότερο το κόστος του αρδευτικού νερού που είναι ήδη ακριβό, ιδιαίτερα στο ανατολικό τμήμα της Θεσσαλίας… Ενώ στο Greendeal θα προβλέπεται και το αποτύπωμα άνθρακα για κάθε καλλιέργεια και το βαμβάκι, θα μπορέσει να τη γλιτώσει, μόνο αν ο παραγωγός μέσω της φύτευσης δέντρων, αποδεικνύει ότι αφήνει θετικό ισοδύναμο, μέσω της δέσμευσης που θα κάνουν τα δέντρα στο διοξείδιο του άνθρακα.

Φυσικά άλλες καλλιέργειες όπως τα ρύζια θα έχουν ακόμη μεγαλύτερες ποινές, αφού οι ορυζώνες ως γνωστόν αναπτύσσονται κάτω από το νερό αναερόβια, άρα παράγουν μεθάνιο που είναι 24 φορές πιο δραστικό αέριο του θερμοκηπίου από ότι το διοξείδιο του άνθρακα. Όλα αυτά οδηγούν σε νέες τάσεις στη γεωργία, καθώς δεν μπορεί από ένα κυβικό μέτρο νερού (δηλαδή ένα τόνο νερού) να παράγεται 0,8 κιλά βαμβάκι…

Οριακές βέβαια θα είναι και οι κτηνοτροφικές μονάδες και ιδιαίτερα η αγελαδοτροφία, όπου εκλύονται τόνοι μεθανιου…

Σε γενικές γραμμές απαιτούνται νέες πρακτικές μέσω της στάγδην άρδευσης. της χλωρολίπανσης και της γεωργίας ακριβείας, για την εξοικονόμηση υδάτινων πόρων που ούτως ή άλλως λόγω της κλιματικής αλλαγής και της απουσίας  μεγάλων συλλογικών αρδευτικών έργων, αρχίζουν να γίνονται δυσεύρετοι στη θεσσαλική πεδιάδα. Η βαμβακοκαλλιέργεια παρότι έχει διασφαλίσει συνδεδεμένη ενίσχυση και στη νέα ΚΑΠ θα… στριμωχθεί, αν εκτοξευθεί το περιβαλλοντικό τέλος άρδευσης και για τούτο αν θέλουμε να διατηρηθεί στο θεσσαλικό κάμπο, οφείλουμε να κάνουμε έναν νέο σχεδιασμό, με βάση τα νέα δεδομένα.

Η υπογειοποίηση των αρδευτικών δικτύων είναι εκ των ων ουκ άνευ και είναι θετικό ότι προχωρά στο αρδευτικό δίκτυο Σμοκόβου, αλλά δυστυχώς με όχι ικανοποιητικούς ρυθμούς, λόγω χρηματοδοτικής στενότητας, χωρίς να φτάνει στα όρια των Φαρσάλων, αλλά περιοριζόμενη στα όρια της Νοτιοανατολικής Καρδίτσας και της Βόρειας Φθιώτιδας.

Τα διαχειριστικά σχέδια της λεκάνης απορροής του Πηνειού, αναφέρονται σε έργα που όφειλαν να γίνουν χθες, όπως τα φράγματα  στον Ενιπέα στη Σκοπιά Φαρσάλων, στην Καλλιπεύκη, στο Μουζάκι και στην Πύλη για να ενισχυθεί η ροή του Πηνειού και φυσικά οι λιμνοδεξαμενες στα δεξιά της οδού Βόλου σε περιοχές όπως η Χάλκη και η Μελία που «υποφέρουν» κάθε καλοκαίρι από έλλειψη αρδευτικών νερών…

Με βάση τα δεδομένα αυτά απαιτείται ένα masterplan, ένας επανασχεδιασμός με ιεράρχηση των ταμιευτήρων με σχέσεις κόστους- οφέλους και με περιβαλλοντικό αποτύπωμα, ώστε να είναι σύννομα με την εθνική και κοινοτική νομοθεσία. Παράλληλα οι αγρότες στις πρακτικές τους θα πρέπει να προχωρήσουν σε συνεργασία με τους επιστήμονες-ερευνητές, αλλά και τους γεωπόνους εφαρμογής σε επανασχεδιασμό των αρδευτικών τους συστημάτων , της λίπανσης και η γεωργία ακριβείας μπορεί να βοηθήσει σε αυτό με τα προγράμματα που «τρέχουν» από το ΥπΑΑΤ. Η στάγδην άρδευση είναι μία μέθοδος που περιορίζει και τη σπατάλη νερού και λιπάσματος άρα και το κόστος παραγωγής και τα προγράμματα του ΥΠΑΑΤ πρέπει να συνεχιστούν με γενναία χρηματοδότηση και στη νέα προγραμματική περίοδο, προς αυτή την κατεύθυνση.»



©2020 Trikalanews from TNEWSGROUP

To trikalanews.gr χρησιμοποιεί cookies. Με την επίσκεψή σας συμφωνείτε με τους Όρους. Διαβάστε ΠερισσότεραΑποδοχή