Το δυστύχημα στη βιομηχανία μπισκότων «Βιολάντα» επανέφερε στο προσκήνιο το ζήτημα της ασφάλειας στη χρήση προπανίου στη βιομηχανία. Με αφορμή το περιστατικό, δημοσιογραφική έρευνα του Τάσου Τέλογλου στο InsideStory εξετάζει την εικόνα της αγοράς προπανίου στη Θεσσαλία και τις ενδείξεις αυξημένης παράνομης διακίνησης καυσίμου.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται, την περίοδο 2019–2025 η συνολική κατανάλωση υγραερίου στην Ελλάδα αυξήθηκε οριακά, ωστόσο η κατανάλωση προπανίου εμφανίζει πολύ μεγαλύτερη άνοδο. Για τη Θεσσαλία, η αύξηση καταγράφεται σε επίπεδα άνω του 50%, στοιχείο που –όπως επισημαίνεται– δεν συμβαδίζει με τη συνολική εικόνα της αγοράς και αποδίδεται εν μέρει σε διακινήσεις εκτός πλήρως ελεγχόμενου πλαισίου.
Η έρευνα αναφέρει ότι οι νόμιμοι εισαγωγείς προπανίου υποχρεούνται να τηρούν στρατηγικά αποθέματα 90 ημερών και να ελέγχονται τελωνειακά. Ωστόσο, μικρότεροι παίκτες της αγοράς φέρεται να πραγματοποιούν οδικές εισαγωγές από γειτονικές χώρες, με καύσιμο που σε ορισμένες περιπτώσεις δεν περνά από οργανωμένες αποθήκες και πλήρη έλεγχο.
Κομβικό ρόλο παίζει και η φορολογία. Όπως σημειώνεται στο δημοσίευμα, ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης για βιομηχανική χρήση προπανίου ανέρχεται περίπου στα 120 ευρώ ανά τόνο, ενώ για χρήση ως καύσιμο κίνησης φτάνει τα 430 ευρώ ανά τόνο. Η διαφορά αυτή δημιουργεί σημαντικό οικονομικό κίνητρο για παράνομη διακίνηση ή εσφαλμένη δήλωση χρήσης.
Στο ίδιο πλαίσιο, γίνεται αναφορά σε υποθέσεις παράνομης διακίνησης και νοθείας καυσίμων που έχουν απασχολήσει τις αρχές τα προηγούμενα χρόνια σε Θεσσαλία και άλλες περιοχές, αναδεικνύοντας το μέγεθος της αγοράς και τα υψηλά περιθώρια κέρδους.
Σε ό,τι αφορά τη βιομηχανία «Βιολάντα», στο δημοσίευμα δεν αποδίδεται κατηγορία για λαθρεμπόριο καυσίμων. Παρατίθενται ωστόσο πληροφορίες για παλαιότερους ελέγχους και ζητήματα που σχετίζονται με την ασφάλεια εγκαταστάσεων και την αλυσίδα τροφοδοσίας προπανίου, ενώ σημειώνεται ότι η τροφοδοσία γίνεται μέσω προμηθευτών και τοπικών διανομέων. Οι έρευνες για τα αίτια του δυστυχήματος βρίσκονται σε εξέλιξη.
Η υπόθεση αναδεικνύει ευρύτερα ερωτήματα για το πλαίσιο ελέγχων στην αγορά προπανίου και υγραερίου. Μετά το 2023 έχουν ενισχυθεί οι υποχρεώσεις «δέουσας επιμέλειας» για πρατήρια καυσίμων, ωστόσο παραμένει ανοιχτή η συζήτηση για το αν απαιτούνται αντίστοιχοι έλεγχοι και σε μεγάλες βιομηχανικές εγκαταστάσεις και τελικούς καταναλωτές.
Πηγή: Έρευνα Τάσου Τέλογλου – InsideStory
