Η Δανία ανέπτυξε για πρώτη φορά στη σύγχρονη εποχή κληρωτούς στρατιώτες στη Γροιλανδία, σε μια κίνηση που αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία καθώς η Αρκτική μετατρέπεται σε πεδίο αυξανόμενου στρατηγικού ανταγωνισμού.
Η αποστολή εντάσσεται στο νέο διευρυμένο σύστημα στρατιωτικής θητείας της Δανίας και στις ασκήσεις Arctic Endurance. Οι στρατιώτες εκπαιδεύονται σε επιχειρήσεις και επιβίωση στις ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες της Αρκτικής.
Η εξέλιξη έρχεται ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να συζητούν με τη Γροιλανδία για το μέλλον των σχέσεών τους, μετά τις επανειλημμένες δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ ότι οι ΗΠΑ επιθυμούν να αποκτήσουν το τεράστιο αρκτικό νησί. Η Δανία και η Γροιλανδία έχουν απορρίψει την προοπτική πώλησής του.
Γιατί η Γροιλανδία έχει αποκτήσει τόσο μεγάλη σημασία
Η Γροιλανδία δεν βρίσκεται στο επίκεντρο μόνο λόγω της γεωγραφικής της έκτασης.
Η θέση της ανάμεσα στη Βόρεια Αμερική, την Ευρώπη και τον Αρκτικό Ωκεανό την καθιστά κρίσιμη για την επιτήρηση των βόρειων θαλάσσιων και αεροπορικών διαδρομών, ενώ η περιοχή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη στρατηγική αξία καθώς υποχωρούν οι πάγοι και ανοίγουν νέες δυνατότητες ναυσιπλοΐας.
Παράλληλα, η Αρκτική διαθέτει σημαντικούς φυσικούς και ορυκτούς πόρους, γεγονός που ενισχύει το ενδιαφέρον μεγάλων δυνάμεων.
Η Ρωσία διατηρεί τη μεγαλύτερη στρατιωτική παρουσία στην περιοχή και έχει επικρίνει την αυξανόμενη δραστηριότητα του ΝΑΤΟ, ενώ η Κίνα έχει επίσης ενισχύσει το ενδιαφέρον της για την Αρκτική και συνεργάζεται σε σειρά τομέων με τη Μόσχα.
Τι κάνουν οι Δανοί στρατιώτες
Οι πρώτοι κληρωτοί του νέου 11μηνου προγράμματος στρατιωτικής θητείας έφτασαν στη Γροιλανδία στις αρχές Αυγούστου.
Έχουν αναπτυχθεί στις περιοχές του Κανγκερλουσουάκ και του Νουούκ και συμμετέχουν τόσο σε επιχειρησιακές αποστολές όσο και σε εκπαίδευση προσαρμοσμένη στις ιδιαίτερες συνθήκες του αρκτικού περιβάλλοντος.
Το έδαφος είναι ιδιαίτερα απαιτητικό, με μεγάλες ανοιχτές εκτάσεις, βραχώδεις πλαγιές και ελάχιστη φυσική κάλυψη, κάτι που διαφοροποιεί σημαντικά τις επιχειρησιακές συνθήκες σε σχέση με την εκπαίδευση που πραγματοποιείται στη Δανία.
Σύμφωνα με τις δανικές Ένοπλες Δυνάμεις, η αυξημένη στρατιωτική παρουσία στη Γροιλανδία θα συνεχιστεί και θα ενισχυθεί κατά τη διάρκεια του 2026 και του 2027.
Έρχονται περίπου 400 στρατιώτες από χώρες του ΝΑΤΟ
Η στρατιωτική κινητικότητα στην περιοχή δεν σταματά στους Δανούς κληρωτούς.
Από 7 έως 18 Σεπτεμβρίου έχει προγραμματιστεί η άσκηση Arctic Shield 2026 στη νότια Γροιλανδία και γύρω από το Κανγκερλουσουάκ.
Σύμφωνα με τις δανικές Ένοπλες Δυνάμεις, περίπου 400 στρατιώτες από περίπου δέκα χώρες του ΝΑΤΟ θα συμμετάσχουν σε επιχειρήσεις στην ξηρά, στη θάλασσα και στον αέρα. Η δραστηριότητα αποτελεί μέρος της ευρύτερης παρουσίας Arctic Sentry του ΝΑΤΟ.
Οι συνομιλίες με τις ΗΠΑ συνεχίζονται
Την ίδια ημέρα με τη δημοσιοποίηση της στρατιωτικής ανάπτυξης, ο υπουργός Εξωτερικών της Γροιλανδίας Μούτε Έγκεδε δήλωσε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ότι οι συζητήσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες συνεχίζονται.
Δεν αποκάλυψε το περιεχόμενο των συνομιλιών, σημειώνοντας μόνο ότι οι αξιωματούχοι εργάζονται για την επίλυση της κατάστασης.
Η εξέλιξη δείχνει ότι η αντιπαράθεση για τη Γροιλανδία έχει περάσει σε πιο διπλωματικό επίπεδο, χωρίς όμως να έχει εξαφανιστεί το βασικό ζήτημα που την προκάλεσε.
Ταυτόχρονα, η αύξηση των στρατιωτικών δραστηριοτήτων της Δανίας και του ΝΑΤΟ δείχνει ότι η Κοπεγχάγη θέλει να καταστήσει σαφές πως αντιμετωπίζει πλέον την άμυνα της Γροιλανδίας ως κεντρικό ζήτημα ασφάλειας και όχι ως μια απομακρυσμένη περιφερειακή υπόθεση.
