Ηλεκτρικό αυτοκίνητο με μηνιαίο μίσθωμα που δεν θα ξεπερνά τα 150 ευρώ θα μπορούν να χρησιμοποιούν 15.000 ευάλωτα νοικοκυριά μέσω του νέου προγράμματος Κοινωνικού Leasing, το οποίο πέρασε πλέον από τον σχεδιασμό στην εγκεκριμένη μορφή του.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε στις 27 Αυγούστου το ελληνικό Κοινωνικό Κλιματικό Σχέδιο και συμπεριέλαβε ρητά τη χρηματοδότηση κοινωνικής μίσθωσης οχημάτων μηδενικών εκπομπών για 15.000 μεταφορικά ευάλωτα νοικοκυριά. Για τη συγκεκριμένη δράση η Κομισιόν καταγράφει προϋπολογισμό 165,3 εκατ. ευρώ.
Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών αναφέρει ότι το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών επεξεργάζεται ήδη τη δημοσίευση του μέτρου. Η μίσθωση θα έχει διάρκεια τεσσάρων ετών, ενώ τα αυτοκίνητα θα επιλέγονται από συγκεκριμένη λίστα ηλεκτρικών μοντέλων.
Τι σημαίνει στην πράξη το Κοινωνικό Leasing
Το βασικό που πρέπει να γνωρίζει ο ενδιαφερόμενος είναι ότι δεν πρόκειται για δωρεάν αυτοκίνητο ούτε για κλασική επιδότηση αγοράς.
Το όχημα θα αποκτάται με μακροχρόνια μίσθωση. Το Δημόσιο θα καλύπτει σημαντικό μέρος του κόστους και ο δικαιούχος θα καταβάλλει το υπόλοιπο μέσω χαμηλού μηνιαίου μισθώματος.
Το επίσημα επιβεβαιωμένο ανώτατο όριο είναι 150 ευρώ τον μήνα. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε δικαιούχος θα πληρώνει ακριβώς 150 ευρώ. Το τελικό ποσό θα εξαρτηθεί από τους όρους της δράσης, το επιλεγμένο αυτοκίνητο και το ύψος της ενίσχυσης.
Η περίοδος μίσθωσης προβλέπεται να είναι τετραετής. Με τη λήξη της τετραετίας δεν προβλέπεται σήμερα αυτόματη δωρεάν μεταβίβαση του αυτοκινήτου στον δικαιούχο.
Η τελευταία επίσημη ανακοίνωση αναφέρει ότι θα ληφθεί μέριμνα ώστε να υπάρχει μελλοντικά δυνατότητα απόκτησης του οχήματος μετά το τέλος της μίσθωσης. Οι όροι της ενδεχόμενης εξαγοράς δεν έχουν ακόμη ανακοινωθεί.
Ποιοι θα μπορούν να μπουν στο πρόγραμμα
Το μέτρο απευθύνεται σε μεταφορικά ευάλωτα νοικοκυριά και όχι στο σύνολο των οδηγών.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή περιγράφει ως βασικό πληθυσμό-στόχο νοικοκυριά χαμηλού και χαμηλότερου μεσαίου εισοδήματος που επιβαρύνονται ιδιαίτερα από το κόστος μετακίνησης και αντιμετωπίζουν εμπόδια στην πρόσβαση σε βιώσιμες μεταφορές. Ιδιαίτερη σημασία έχουν περιοχές με περιορισμένες δημόσιες συγκοινωνίες, όπως αγροτικές, απομακρυσμένες ή ανεπαρκώς εξυπηρετούμενες περιοχές.
Στον κυβερνητικό σχεδιασμό χρησιμοποιούνται εισοδηματικά, κοινωνικά και γεωγραφικά κριτήρια, με πρόσθετη μέριμνα για οικογένειες στις οποίες υπάρχει μέλος με αναπηρία.
Τα εισοδηματικά όρια που έχουν παρουσιαστεί
Στην επίσημη παρουσίαση του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου τον Μάρτιο είχαν δοθεί ενδεικτικά τα ακόλουθα ετήσια εισοδηματικά όρια
- Μονομελές νοικοκυριό χωρίς παιδιά και αναπηρία έως 10.500 ευρώ
- Μονογονεϊκή οικογένεια με ένα παιδί έως 13.650 ευρώ
- Μονογονεϊκή οικογένεια με ένα παιδί και μέλος με αναπηρία έως 16.650 ευρώ
- Ζευγάρι χωρίς παιδιά έως 20.800 ευρώ
- Ζευγάρι με δύο παιδιά έως 27.100 ευρώ
- Ζευγάρι με δύο παιδιά και μέλος με αναπηρία έως 30.100 ευρώ
- Ζευγάρι με περισσότερα από τρία παιδιά και μέλος με αναπηρία έως 36.400 ευρώ
Το ίδιο το Υπουργείο είχε διευκρινίσει ότι τα ποσά είναι ενδεικτικά και θα επικαιροποιούνται κάθε χρόνο με βάση τις φορολογικές δηλώσεις.
Εδώ χρειάζεται προσοχή. Τα παραπάνω αποτελούν το πλαίσιο που παρουσίασε επίσημα η κυβέρνηση για τις δράσεις του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου. Η τελική πρόσκληση του Κοινωνικού Leasing θα είναι εκείνη που θα καθορίσει ποια ακριβώς εισοδηματικά, κοινωνικά και γεωγραφικά κριτήρια θα ισχύσουν ειδικά για τη μίσθωση αυτοκινήτου.
Πόση θα είναι η επιδότηση
Ο αρχικός επίσημος σχεδιασμός του Μαρτίου προέβλεπε μέση ενίσχυση 13.000 ευρώ ανά δικαιούχο για τέσσερα χρόνια, προσαύξηση 2.000 ευρώ για άτομα με αναπηρία και επιπλέον 500 ευρώ για αγορά οικιακού φορτιστή.
Το Υπουργείο είχε δώσει μάλιστα συγκεκριμένο παράδειγμα.
Για ηλεκτρικό αυτοκίνητο με συνολικό κόστος μίσθωσης 20.000 ευρώ στην τετραετία, η ενίσχυση των 13.000 ευρώ θα άφηνε στον δικαιούχο κόστος 7.000 ευρώ, δηλαδή περίπου 145 ευρώ τον μήνα. Η ενίσχυση των 500 ευρώ για τον φορτιστή υπολογιζόταν ξεχωριστά.
Από τότε όμως το πρόγραμμα τροποποιήθηκε κατά την ευρωπαϊκή διαδικασία. Ο αρχικός σχεδιασμός αφορούσε 12.500 νοικοκυριά, ενώ το τελικά εγκεκριμένο ευρωπαϊκό σχέδιο προβλέπει 15.000 νοικοκυριά.
Γι’ αυτό τα ποσά της επιδότησης ανά δικαιούχο πρέπει να θεωρούνται σχεδιασμός και όχι ακόμη τελικός οδηγός εφαρμογής. Οριστική εικόνα θα υπάρχει με τη δημοσίευση της πρόσκλησης.
Δεν θα μπορεί να επιλεγεί οποιοδήποτε ηλεκτρικό αυτοκίνητο
Οι δικαιούχοι δεν θα έχουν τη δυνατότητα να μισθώσουν οποιοδήποτε μοντέλο της αγοράς.
Ο αρχικός σχεδιασμός προβλέπει δημόσια αναρτημένη λίστα επιλέξιμων αυτοκινήτων, με έμφαση στα οικονομικότερα ηλεκτρικά μοντέλα που κυκλοφορούν. Η τελευταία ανακοίνωση του Υπουργείου επιβεβαιώνει ότι το όχημα θα επιλέγεται από συγκεκριμένη λίστα.
Η λίστα αυτή δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί, συνεπώς αναφορές σε συγκεκριμένες μάρκες και μοντέλα δεν μπορούν σήμερα να θεωρηθούν επίσημες.
Θα χρειάζεται εγγραφή σε ειδικό Μητρώο
Στον σχεδιασμό του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου προβλέπεται η δημιουργία Μητρώου Ενεργειακής Στήριξης για Νοικοκυριά.
Σε αυτό θα εγγράφονται ηλεκτρονικά τα νοικοκυριά που πληρούν τα κριτήρια και θα δημιουργείται ειδική κάρτα ευάλωτου, ώστε οι δικαιούχοι να αποκτούν πρόσβαση στις σχετικές δράσεις στήριξης με απλούστερες διαδικασίες. Το Μητρώο προβλέπεται να επικαιροποιείται κάθε χρόνο.
Η ακριβής σύνδεση του Μητρώου με την αίτηση για το Κοινωνικό Leasing θα αποσαφηνιστεί στον οδηγό εφαρμογής.
Πότε ανοίγουν οι αιτήσεις
Αιτήσεις για το Κοινωνικό Leasing δεν έχουν ανοίξει ακόμη.
Αυτό είναι κρίσιμο, καθώς η ευρωπαϊκή έγκριση δεν σημαίνει ότι υπάρχει ήδη ενεργή πλατφόρμα στην οποία μπορεί κάποιος να υποβάλει αίτηση.
Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ανακοίνωσε ότι το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών επεξεργάζεται τη δημοσίευση του μέτρου και εντάσσει τη δράση στα έργα που δρομολογούνται εντός του 2026.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει ότι το ελληνικό Κοινωνικό Κλιματικό Σχέδιο θα υλοποιηθεί την περίοδο 2026–2032 και ότι η Ελλάδα θα μπορεί να ζητήσει την πρώτη πληρωμή από το Ταμείο το πρώτο τρίμηνο του 2027.
Μέχρι να δημοσιευθεί η επίσημη πρόσκληση, δεν υπάρχει ασφαλής ημερομηνία έναρξης αιτήσεων.
Τι πρέπει να κρατήσει σήμερα ο ενδιαφερόμενος
Το πρόγραμμα έχει πλέον εγκριθεί και δεν βρίσκεται απλώς σε επίπεδο εξαγγελίας.
Έχουν επιβεβαιωθεί τα 15.000 νοικοκυριά, η τετραετής μίσθωση, το ανώτατο μίσθωμα των 150 ευρώ και η επιλογή αυτοκινήτου από συγκεκριμένη λίστα.
Δεν έχουν ακόμη δημοσιευθεί όμως η πλατφόρμα αιτήσεων, η τελική λίστα αυτοκινήτων, ο πλήρης μηχανισμός επιλογής και κατάταξης των δικαιούχων, οι τελικές ενισχύσεις ανά κατηγορία και οι όροι με τους οποίους θα μπορεί κάποιος να αποκτήσει το αυτοκίνητο μετά την τετραετία.
Αυτά είναι τα σημεία που θα κρίνουν τελικά πόσο προσιτό θα είναι στην πράξη το Κοινωνικό Leasing για τα νοικοκυριά που το έχουν περισσότερο ανάγκη.
