Αλλαγές στις πληρωμές με μετρητά φέρνει το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με σημαντικότερη την κατάργηση της πληρωμής με χαρτονομίσματα και κέρματα στις αντικαταβολές μέσω courier, ακόμη και για παραγγελίες μικρής αξίας.
Οι προτεινόμενες διατάξεις διατηρούν το υφιστάμενο όριο των 500 ευρώ για τις αγορές ιδιωτών από επιχειρήσεις, αλλά καθιερώνουν διαφορετικό κανόνα όταν ένα προϊόν παραδίδεται μέσω εταιρείας ταχυμεταφορών και εξοφλείται κατά την παραλαβή.
Οι αλλαγές περιλαμβάνονται στα άρθρα 299 και 300 του νομοσχεδίου, το οποίο βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση έως τις 22 Οκτωβρίου 2026. Δεν έχουν ακόμη τεθεί σε ισχύ.
Πότε επιτρέπονται οι πληρωμές με μετρητά
Στις αγορές αγαθών και υπηρεσιών από επιχειρήσεις προς ιδιώτες, ο ισχύων κανόνας είναι ότι συναλλαγές συνολικής αξίας 500 ευρώ και άνω πρέπει να εξοφλούνται με τραπεζικό ή άλλο ηλεκτρονικό μέσο πληρωμής.
Αυτό σημαίνει ότι ένας καταναλωτής μπορεί να πληρώσει με μετρητά για μια αγορά αξίας 100, 250 ή 499 ευρώ.
Αν όμως η συνολική αξία της αγοράς φτάνει τα 500 ευρώ, η εξόφληση πρέπει να γίνει ηλεκτρονικά.
Το όριο αφορά τη συνολική αξία της συναλλαγής και δεν μπορεί να παρακαμφθεί με διαχωρισμό της πληρωμής σε μετρητά και κάρτα.
Για παράδειγμα, αγορά 700 ευρώ δεν επιτρέπεται να εξοφληθεί με 400 ευρώ σε μετρητά και 300 ευρώ με κάρτα.
Τι αλλάζει στις αντικαταβολές μέσω courier
Εδώ βρίσκεται η βασική αλλαγή του νομοσχεδίου.
Όταν καταναλωτής παραγγέλνει προϊόν που παραδίδεται μέσω εταιρείας courier και επιλέγει να πληρώσει κατά την παραλαβή, θα πρέπει να χρησιμοποιεί ηλεκτρονικό μέσο πληρωμής, ανεξάρτητα από την αξία της παραγγελίας.
Για παράδειγμα, ακόμη και μία αντικαταβολή 20 ευρώ δεν θα μπορεί να εξοφληθεί με μετρητά.
Η αντικαταβολή, ωστόσο, δεν καταργείται ως τρόπος πληρωμής. Ο καταναλωτής θα μπορεί να πληρώνει όταν παραλαμβάνει το προϊόν, αλλά ηλεκτρονικά, σύμφωνα με τις προτεινόμενες διατάξεις.
Εναλλακτικά, θα μπορεί να έχει εξοφλήσει την αγορά του ηλεκτρονικά πριν από την αποστολή.
Παραδείγματα για να γνωρίζουν οι καταναλωτές τι ισχύει
Ο παρακάτω πίνακας δείχνει τι προβλέπεται εφόσον ψηφιστούν οι νέες διατάξεις.
| Συναλλαγή | Πληρωμή με μετρητά |
|---|---|
| Αγορά 30 € σε κατάστημα | Επιτρέπεται |
| Αγορά 450 € σε κατάστημα | Επιτρέπεται |
| Αγορά 500 € σε κατάστημα | Δεν επιτρέπεται |
| Αγορά 800 € με 400 € μετρητά και 400 € κάρτα | Δεν επιτρέπεται |
| Αντικαταβολή 20 € μέσω courier | Δεν θα επιτρέπεται |
| Αντικαταβολή 150 € μέσω courier | Δεν θα επιτρέπεται |
| Προπληρωμή ηλεκτρονικής παραγγελίας με κάρτα | Επιτρέπεται |
Τα παραδείγματα αφορούν λιανικές αγορές ιδιωτών από επιχειρήσεις. Για τις αντικαταβολές παρουσιάζεται το προτεινόμενο και όχι το ήδη ισχύον καθεστώς.
Πρόστιμα διπλάσια της συναλλαγής
Το νέο πλαίσιο προβλέπει πρόστιμο για τις εταιρείες ταχυμεταφορών που θα δέχονται μετρητά κατά παράβαση του νέου κανόνα.
Η κύρωση θα ισούται με το διπλάσιο της αξίας της συναλλαγής που εξοφλήθηκε με μετρητά.
Έτσι, για αντικαταβολή 50 ευρώ προβλέπεται πρόστιμο 100 ευρώ, ενώ για αντικαταβολή 200 ευρώ το πρόστιμο θα φτάνει τα 400 ευρώ.
Για τις επιχειρήσεις λιανικής εξακολουθεί να προβλέπεται πρόστιμο ίσο με το διπλάσιο της αξίας που εισπράχθηκε παράνομα με μετρητά σε συναλλαγές συνολικής αξίας 500 ευρώ και άνω.
Οι συγκεκριμένες κυρώσεις αφορούν τις επιχειρήσεις και όχι την επιβολή αντίστοιχου προστίμου στον καταναλωτή.
Τι πρέπει να προσέχουν όσοι παραγγέλνουν από ηλεκτρονικά καταστήματα
Για τους καταναλωτές που συνηθίζουν να πληρώνουν με μετρητά όταν φτάνει το δέμα στο σπίτι τους, η προτεινόμενη αλλαγή είναι ουσιαστική.
Εφόσον ψηφιστεί και τεθεί σε εφαρμογή, θα χρειάζεται να έχουν διαθέσιμο κατάλληλο ηλεκτρονικό μέσο πληρωμής ή να επιλέγουν ηλεκτρονική προπληρωμή.
Από την πλευρά τους, τα ηλεκτρονικά καταστήματα και οι εταιρείες courier θα πρέπει να προσαρμόσουν τις διαδικασίες είσπραξης και ενημέρωσης των πελατών τους.
Ο Ελληνικός Σύνδεσμος Ηλεκτρονικού Εμπορίου (GR.EC.A) έχει ήδη επισημάνει τη σημασία της δημόσιας διαβούλευσης, καλώντας τις επιχειρήσεις να καταθέσουν παρατηρήσεις για τις πρακτικές δυσκολίες εφαρμογής.
Πότε θα ισχύσουν οι νέοι κανόνες
Η δημόσια διαβούλευση ολοκληρώνεται στις 22 Οκτωβρίου 2026, στις 10:00, ενώ το υπουργείο έχει θέσει ως στόχο την ψήφιση του νομοσχεδίου την πρώτη εβδομάδα του Νοεμβρίου.
Μέχρι να ψηφιστεί και να καθοριστεί η έναρξη ισχύος των σχετικών διατάξεων, οι αντικαταβολές με μετρητά δεν απαγορεύονται συνολικά από τον νέο κανόνα.
Το σημαντικότερο για τους πολίτες είναι να γνωρίζουν ότι τα μετρητά δεν καταργούνται στις καθημερινές αγορές κάτω των 500 ευρώ. Ο νέος περιορισμός αφορά ειδικά τις πληρωμές κατά την παράδοση προϊόντων μέσω courier.
